“Hiện có rất nhiều thương nhân Trung Quốc đến khu vực đồng bằng sông Cửu Long để tìm mua gạo, giá gạo bán đi Trung Quốc đã tăng 15-20 USD/tấn so với tuần trước và điều kiện mua gạo của họ cũng rất dễ dàng”, chủ một doanh nghiệp xuất khẩu gạo Việt Nam cho biết.

Trên thị trường lúa IR 5040 khô, loại tốt đang có giá 5.600–5.700 đồng/kg, lúa hạt dài xuất khẩu giá 5.800–5.900 đồng/kg, gạo lứt 5% tấm đã tăng 300đồng/kg so với tuần trước.

Nếu ở tuần trước khi có quyết định tạm trữ, các doanh nghiệp ở đồng bằng sông Cửu Long bán gạo cho các thương nhân Trung Quốc loại 5% tấm giá 425 USD/tấn thì trong tuần này, giá gạo 5% tấm bán đi Trung Quốc tăng lên 435-440 USD/tấn. Mặc dù thị trường Trung Quốc đang có nhu cầu mua gạo rất lớn nhưng các doanh nghiệp Việt Nam không ký bán với số lượng lớn mà chỉ ký bán với số lượng nhỏ giọt, bởi lo ngại nếu ký bán nhiều với mức giá như hiện nay, khi giá gạo trong nước tăng thêm sẽ bị lỗ.

Nhiều chuyên gia nhận định, từ 15/3 đến nay, thị trường lúa gạo chuyển biến tích cực là nhờ vào chủ trương thu mua tạm trữ 1 triệu tấn gạo. Đặc biệt, có 88 doanh nghiệp thành viên của Hiệp hội lương thực Việt  Nam tham gia mua tạm trữ gạo đã tạo tâm lý thúc đẩy khách hàng tăng mua, nhất là các thương nhân Trung Quốc. 
Trong tháng 3/2012, lượng gạo mà các doanh nghiệp đăng ký xuất chính ngạch đi Trung Quốc lên đến 450 ngàn tấn gạo, tăng hơn 2 lần so với 2 tháng đầu năm (200.000 tấn).

Mặc dù đã tăng, song giá gạo 5% tấm của Việt Nam vẫn còn thấp hơn nhiều so giá gạo tại thị trường nội địa Trung Quốc (500 USD/tấn).

Đến thời điểm này vụ lúa đông - xuân ở đồng bằng sông Cửu Long mới bước vào kỳ thu hoạch rộ, thế nhưng vào khoảng cuối tháng 2, khi thị trường lúa gạo đang rất trầm lắng đã có một số doanh nghiệp ký bán gạo 5% tấm cho Trung Quốc với giá 405-410 USD/tấn (giá thấp hơn giá sàn lúc bấy giờ là 420 USD/tấn), đến nay vẫn chưa giao hàng xong, như vậy những doanh nghiệp này đã lỗ trung bình 30 USD/tấn./.