Với thực tế tốc độ tăng trưởng kinh tế \r\nchậm, tỷ suất tạo việc làm thấp và cứ 10 doanh nghiệp thành lập mới sẽ \r\ncó 9 doanh nghiệp bị khai tử cho thấy “cơn bão” thất nghiệp đang là vấn \r\nnạn mà xã hội phải đối mặt. Như thế, tỷ lệ thất nghiệp sẽ tăng nhanh nếu\r\n nguy cơ doanh nghiệp “chết yểu” ngày càng nhiều. Cùng với đội quân thất\r\n nghiệp cũ với đủ trình độ từ không nghề, đến sơ cấp, trung cao cấp cộng\r\n dồn lại, mỗi năm có thêm khoảng nửa triệu sinh viên mới tốt nghiệp các \r\ntrường đại học, cao đẳng, trung cấp phải đối mặt với rủi ro tìm việc \r\nlàm.
\r\n

Theo phân tích của các chuyên gia, khi \r\nthất nghiệp xảy ra, của cải vật chất không những không làm ra mà còn \r\ntiêu hao thêm, có thể gây thiệt hại về kinh tế lên đến hàng tỷ USD/năm. \r\nKhông những thế, thất nghiệp còn gây ra nhiều hệ lụy, bất ổn cho đời \r\nsống xã hội. Đó là niềm tin bị giảm sút, tỷ lệ tội phạm và các loại tệ \r\nnạn xã hội gia tăng khó kiểm soát. Thất nghiệp đang trở thành gánh nặng \r\ncho xã hội và tác động của nó đặc biệt nguy hiểm cho an sinh xã hội lẫn \r\nsự phát triển bền vững của một nền kinh tế. Điều mà các chuyên gia xã \r\nhội cảnh báo trong những năm gần đây là số người hưởng thất nghiệp tăng \r\ncao, trong đó chiếm trên 30% có trình độ đại học, cao đẳng.

Theo con số mới nhất mà Bộ LĐTB-XH công \r\nbố đầu năm 2017, cả nước có trên 200.000 cử nhân, thạc sĩ thất nghiệp. \r\nTuy nhiên, mổ xẻ con số lao động có trình độ cao thất nghiệp chúng ta \r\nphải có cái nhìn khách quan và không quá bi quan về nó? Thực tế cho \r\nthấy, có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạng này, trong đó việc đào tạo\r\n chưa sát với nhu cầu sử dụng, cơ cấu lao động chưa cân đối, tăng trưởng\r\n kinh tế trì trệ dẫn đến tỷ suất tạo chỗ làm mới thấp… Với thực tế này, \r\ndự báo cải thiện tình trạng thất nghiệp rất nan giải. Để hòa nhập, thích\r\n ứng với sự biến động, dịch chuyển dòng chảy tự do của thị trường lao \r\nđộng trong và ngoài nước, đòi hỏi người lao động có trình độ cao phải \r\nđổi mới tư duy theo hướng năng động, linh hoạt. Điều quan trọng là họ \r\nkhông chấp nhận thất nghiệp, dám dấn thân vào thị trường lao động khắc \r\nnghiệt, tính cạnh tranh cao. Như vậy, dù có bằng cấp nhưng lao động trẻ \r\nphải từ bỏ quan niệm lệch lạc chỉ nhìn lên - không chịu nhìn xuống, chấp\r\n nhận công việc từ vị trí thấp với thu nhập thấp ở các doanh nghiệp vừa \r\nvà nhỏ. Hoặc chỉ thích làm việc trong khu vực nhà nước cho an toàn. Hoặc\r\n thích chọn việc nhẹ nhàng, không chịu đi xa khỏi các đô thị lớn - nơi \r\ncó nhiều cơ hội việc làm, cần họ đóng góp tri thức cho cộng đồng phát \r\ntriển. Và để hội nhập thị trường lao động quốc tế, họ phải chịu khó vươn\r\n lên, tự trang bị thêm kỹ năng mềm, ngoại ngữ tiếng Anh để thử sức tìm \r\nviệc trong khu vực ASEAN, trên thế giới.

Với suy nghĩ tích cực, gần đây nhiều \r\nchuyên gia lao động cho rằng hưởng ứng chủ trương khởi nghiệp, kiến tạo \r\ncủa Chính phủ, hơn 200.000 cử nhân, thạc sĩ thất nghiệp sẽ là nguồn lực \r\nquý để hình thành một nền kinh tế khởi nghiệp cân bằng, lành mạnh. Dù \r\nsao, với nền tảng kiến thức, tri thức được trang bị, lực lượng lao động \r\ncó trình độ cao này cũng góp phần nâng cao dân trí, xây dựng xã hội văn \r\nminh. Từ một phần trong số họ, nếu kích hoạt đúng, tạo điều kiện, cơ hội\r\n để khởi nghiệp thay vì tìm kiếm một vị trí làm công khan hiếm thì cũng \r\ntạo ra điểm sáng nhỏ cải thiện nền kinh tế. Chính vì thế, việc xuất hiện\r\n luồng quan điểm đã “thừa thầy” nên giảm đào tạo lao động có trình độ \r\ncao là chưa phù hợp. So với các nước trong khu vực, tỷ lệ lao động có \r\ntrình độ đại học và trên đại học của Việt Nam vẫn còn thấp.