Trước\r\n giờ, tôi vẫn nghĩ củ kiệu chỉ có vào dịp gần tết, là món ăn quen thuộc \r\nmang hương vị tết cổ truyền. Nhưng ở Mường Lay, củ kiệu được trồng từ \r\ntháng 2 - 3; thu hoạch vào tháng 5 - 6. Có điều rất đặc biệt là, người \r\ndân nơi đây không muối kiệu “ăn liền” như nhiều vùng miền khác mà muối \r\nkhô, sau 1 - 2 tháng mới có thể thưởng thức và giữ được trong thời gian 1\r\n năm. Đây là cách muối truyền thống, phục vụ bữa ăn hàng ngày của người \r\ndân tộc Thái nơi đây. Tôi đến thăm gia đình bà Hoàng Thị Quý, bản Chi \r\nLuông 1, phường Na Lay khi bà đang trộn mẻ củ kiệu của vụ mới. Để mẻ \r\nkiệu muối ngon thì phải chọn mua củ to đều nhau. Kiệu được người phụ nữ \r\ntỉ mẩn cắt bỏ rễ, bóc lớp vỏ mỏng bên ngoài để lộ ra từng củ trắng muốt \r\n“nõn nà”. Đây là công đoạn mất nhiều thời gian và công sức nhất. Sau đó \r\nkiệu được ngâm nước, rửa sạch, phơi qua cho ráo rồi cho vào một chậu \r\nlớn, nêm các loại gia vị: Đường, tỏi, ớt bột, muối. Tiếp theo trộn liên \r\ntục đến khi gia vị quyện ngấm vào các củ kiệu thật đều là có thể cho vào\r\n âu hoặc lọ đậy kín, chờ củ “chín”, chuyển màu trong là có thể thưởng \r\nthức (1 - 2 tháng tùy vào củ già hay non, to hay nhỏ), củ càng trong ăn \r\ncàng ngon. Có thể thấy cách sơ chế, muối kiệu của người dân nơi đây \r\nkhông cầu kỳ như một số tỉnh miền xuôi nhưng kiệu lại có hương vị đặc \r\ntrưng, thơm nồng mà đỡ hăng hơn kiệu trồng ở các nơi khác và khi ăn thì \r\ngiòn, ngọt tự nhiên. Củ kiệu muối ăn ghém cùng các món canh, thịt đều \r\nrất hợp và đưa cơm. Vì vậy mà đến mùa củ kiệu, các hộ dân nơi đây thường\r\n mua nhiều về muối để ăn dần. Bà Quý chia sẻ: “Món ăn này được sử dụng \r\nrất thông dụng trong bữa ăn của người dân tộc Thái chúng tôi, chứ không \r\nchỉ trong dịp tết. Cứ đến mùa, hầu như gia đình nào cũng phải có ít nhất\r\n 1 âu củ kiệu muối. Các bà, các mẹ đều biết làm món ăn này”.

Trong\r\n cuộc trò chuyện với phóng viên, ông Vũ Xuân Linh, Phó Chủ tịch UBND thị\r\n xã cũng nhiệt tình giới thiệu về củ kiệu Mường Lay. Ông cho biết: “Củ \r\nkiệu Mường Lay từ lâu đã nổi tiếng trong vùng. Thị xã đang có hơn 10ha \r\ncủ kiệu do người dân xã Lay Nưa và phường Na Lay trồng xen canh với lúa \r\nnương, gần các khe nước mát. Củ kiệu dễ trồng, đạt năng suất khá cao, \r\nhiện giá bán 20.000 - 25.000 đồng/kg, là nguồn thu nhập đáng kể cho các \r\nhộ dân vùng cao trên địa bàn”. Được biết, mới đây, UBND thị xã liên kết \r\nvới Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn mời một số công ty sản xuất, \r\nkinh doanh nông sản sạch trong và ngoài tỉnh đến địa bàn tham gia buổi \r\ngiới thiệu các sản phẩm nông nghiệp, thủy sản Mường Lay; trong đó có củ \r\nkiệu muối. Sau buổi làm việc, Công ty TNHH Thực phẩm Safe Green (Điện \r\nBiên) đã kết nối với người dân đặt hàng 50 lọ củ kiệu muối để trưng bày,\r\n giới thiệu tại chuỗi cửa hàng thực phẩm sạch của Công ty. Đây là tín \r\nhiệu vui, là lần đầu tiên củ kiệu muối của người dân Mường Lay chính \r\nthức được “thương mại hóa” thay vì chỉ phục vụ nhu cầu gia đình như bao \r\nnăm nay. Nếu sản phẩm được thị trường chấp nhận, ưa chuộng sẽ tạo thêm \r\nsinh kế, cơ hội phát triển cây trồng nông nghiệp cho người dân vùng tái \r\nđịnh cư này./.