Bỏ hình phạt tử hình với nhiều tội danh

Đây là một trong những nội dung mới tại Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13 của Quốc hội, có hiệu lực từ ngày 01-01-2018.

Theo đó, hình phạt tử hình sẽ không còn được áp dụng với một\r\nloạt tội danh, trong đó có: Tội cướp tài sản; tội sản xuất, buôn bán hàng giả\r\nlà lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm; tội phá hủy công trình, cơ sở\r\nphương tiện quan trọng về an ninh quốc gia; tội chống mệnh lệnh; tội đầu hàng\r\nđịch…; mức phạt cao nhất với các tội này là tù chung thân.

Đáng chú ý, lần đầu tiên tội trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo\r\nhiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động được đưa vào Bộ luật Hình\r\nsự. Bộ luật này quy định, người nào có nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm\r\ny tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động mà gian dối hoặc bằng thủ đoạn\r\nkhác để không đóng hoặc không đóng đầy đủ từ 6 tháng trở lên, đã bị xử phạt vi\r\nphạm hành chính mà tiếp tục vi phạm có thể bị phạt tù đến 7 năm; pháp nhân phạm\r\ntội có thể bị phạt tiền đến 3 tỷ đồng.

Hỏi cung bị can phải được ghi âm, ghi hình

Ngày 01-01-2018, Bộ luật Tố tụng Hình sự số 101/2015/QH13 sẽ chính thức có hiệu lực với nhiều nội dung\r\nmới, đáng chú ý.

Bộ luật này quy định, việc hỏi cung bị can tại cơ sở giam\r\ngiữ hoặc tại trụ sở cơ quan điều tra phải được ghi âm hoặc ghi hình có âm\r\nthanh. Trường hợp hỏi cung bị can tại địa điểm khác cũng phải được ghi âm, ghi\r\nhình có âm thanh theo yêu cầu của bị can hoặc của cơ quan, người có thẩm quyền\r\ntiến hành tố tụng.

Cũng theo Bộ luật này, bị can, bị cáo bao gồm cả pháp nhân.\r\nBị can được quyền đọc, ghi chép bản sao tài liệu liên quan đến việc buộc tội,\r\ngỡ tội. Bị cáo được tự mình hỏi người tham gia phiên tòa nếu được chủ tọa\r\nđồng ý; tranh luận tại phiên tòa.

Điều tra viên được huy động phương tiện để bắt người

Có hiệu lực từ ngày 01-01-2018, Luật Tổ chức cơ quan điều\r\ntra hình sự số 99/2015/QH13 đã quy định cụ thể về một số quyền và nghĩa vụ\r\ncủa điều tra viên.

Điều tra viên được huy động, sử dụng phương tiện giao thông,\r\nthông tin liên lạc của tổ chức, cá nhân để ngăn chặn hành động phạm tội, đuổi\r\nbắt người phạm tội, cấp cứu người bị nạn nhưng phải có trách nhiệm hoàn trả\r\nngay khi tình huống cấp thiết không còn.

Điều tra viên không được can thiệp vào việc giải quyết vụ\r\nán, vụ việc hoặc lợi dụng ảnh hưởng của mình tác động đến người có trách nhiệm\r\ngiải quyết vụ án, vụ việc; đưa hồ sơ, tài liệu vụ án, vụ việc ra khỏi cơ quan\r\nnếu không vì nhiệm vụ được giao hoặc không được sự đồng ý của người có thẩm\r\nquyền. Đặc biệt, điều tra viên không được tiếp bị can, bị cáo, đương sự hoặc\r\nngười tham gia tố tụng khác trong vụ án, vụ việc mà mình có thẩm quyền giải\r\nquyết ngoài nơi quy định.

Người bị tạm giam vẫn được gặp người thân

Theo Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam số 94/2015/QH13 của Quốc hội, người bị tạm giam được gặp thân\r\nnhân 01 lần/tháng; người bị tạm giữ được gặp thân nhân 01 lần trong thời gian\r\ntạm giữ và 01 lần trong mỗi lần gia hạn tạm giữ; thời gian mỗi lần gặp không quá\r\n01 giờ. Trường hợp người bị tạm giam, tạm giữ là người dưới 18 tuổi, số lần\r\nthăm gặp được tăng gấp đôi.

Người bị tạm giam được nhận quà của thân nhân gửi không quá 3\r\nlần/tháng; người bị tạm giữ được nhận quà 01 lần trong thời gian tạm giữ; nếu\r\ngia hạn tạm giữ, được nhận quà 01 lần với mỗi lần gia hạn.

Cũng theo Luật này, người đồng tính, người chuyển giới; phụ\r\nnữ có thai hoặc có con dưới 36 tháng tuổi ở cùng; người mắc bệnh truyền nhiễm\r\nnhóm A; người bị kết án tử hình… có thể sẽ được bố trí giam giữ ở buồng riêng.

Luật này có hiệu lực từ ngày 01-01-2018.

Vi phạm về kinh doanh đa cấp bị phạt tù đến 5 năm

Từ năm 2018, vi phạm quy định về kinh doanh đa cấp sẽ được\r\nđưa vào Bộ luật Hình sự với mức phạt tiền tối đa 5 tỷ đồng hoặc phạt tù đến 5\r\nnăm.

Cụ thể, mức phạt nêu trên được áp dụng trong trường hợp\r\nngười tổ chức hoạt động kinh doanh đa cấp mà không có Giấy chứng nhận đăng ký\r\nhoạt động bán hàng đa cấp hoặc không đúng với nội dung của Giấy chứng nhận, thu\r\nlợi bất chính từ 1 tỷ đồng trở lên hoặc gây thiệt hại cho người khác từ 1,5 tỷ\r\nđồng hoặc có quy mô mạng lưới từ 100 người tham gia.

Cũng theo quy định của Bộ luật này, luật sư sẽ phải chịu\r\ntrách nhiệm hình sự về việc không tố giác thân chủ nếu trong quá trình bào\r\nchữa, biết rõ thân chủ đang chuẩn bị, đang thực hiện hoặc đã thực hiện các tội\r\nxâm phạm an ninh quốc gia hoặc tội khác là tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.

Miễn, giảm thuế cho hộ kinh doanh chuyển sang doanh nghiệp

Theo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa số 04/2017/QH14, từ năm 2018, doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ được\r\nhưởng một số ưu đãi nhất định, như: Được áp dụng có thời hạn mức thuế suất thuế\r\nthu nhập doanh nghiệp thấp hơn mức thuế suất thông thường; hỗ trợ giá thuê mặt\r\nbằng tại các khu công nghiệp, khu công nghệ cao, cụm công nghiệp trong thời hạn\r\ntối đa 5 năm…

Đặc biệt, hộ kinh doanh chuyển đổi sang hình thức doanh\r\nnghiệp nhỏ và vừa còn được miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp có thời hạn;\r\nmiễn, giảm tiền sử dụng đất có thời hạn; miễn lệ phí đăng ký doanh nghiệp và\r\nphí cung cấp thông tin doanh nghiệp lần đầu; miễn lệ phí môn bài trong thời hạn\r\n3 năm...

Luật này có hiệu lực từ ngày 01/01/2018.

14 đối tượng được trợ giúp pháp lý

Luật Trợ giúp pháp lý số 11/2017/QH14 của Quốc hội quy định 14 đối tượng được nhận trợ\r\ngiúp pháp lý, thay vì chỉ có 04 đối tượng như trước đây.

Các đối tượng này gồm: Người có công với cách mạng; người\r\nthuộc hộ nghèo; trẻ em; người dân tộc thiểu số cư trú ở vùng đặc biệt khó khăn;\r\nngười bị buộc tội từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi; người bị buộc tội thuộc hộ\r\nnghèo; người thuộc các trường hợp sau có khó khăn về tài chính: Cha đẻ, mẹ đẻ,\r\nvợ, chồng, con của liệt sĩ và người có công nuôi dưỡng khi liệt sĩ còn nhỏ; người\r\nnhiễm chất độc da cam; người cao tuổi; người khuyết tật; người từ đủ 16 tuổi\r\nđến dưới 18 tuổi là bị hại trong vụ án dân sự; nạn nhân trong vụ việc bạo lực\r\ngia đình; nạn nhân của hành vi mua bán người; người nhiễm HIV.

Các đối tượng nêu trên được trợ giúp pháp lý hoàn toàn miễn\r\nphí. Luật này có hiệu lực từ ngày 01-01-2018.

Không được sử dụng tài sản công vào việc riêng

Luật Quản lý, sử dụng tài sản công số 15/2017/QH14 của Quốc hội cũng sẽ chính thức có hiệu lực từ\r\nngày 01-01-2018.

Luật quy định không được cho mượn, sử dụng tài sản công vào\r\nmục đích cá nhân. Tuy nhiên, cơ quan Nhà nước có thể cho cơ quan Nhà nước khác\r\nsử dụng chung hội trường, phương tiện vận tải và được thu một khoản kinh phí để\r\nbù đắp chi phí trực tiếp liên quan đến vận hành tài sản.

Tài sản công sẽ bị thu hồi trong các trường hợp: Trụ sở làm\r\nviệc không sử dụng liên tục quá 12 tháng; được Nhà nước giao trụ sở mới hoặc\r\nđầu tư xây dựng trụ sở khác để thay thế; chuyển nhượng, bán, tặng cho, góp vốn,\r\nsử dụng tài sản để bảo đảm nghĩa vụ dân sự không đúng quy định…

Tài sản công sau khi bị thu hồi được xử lý theo một trong\r\ncác hình thức: Giao cơ quan, tổ chức, đơn vị khác quản lý, sử dụng; điều\r\nchuyển; bán, thanh lý; tiêu hủy…

Mọi công dân đều bình đẳng trong việc tiếp cận thông tin

Luật Tiếp cận thông tin số 104/2016/QH13 của Quốc hội quy định, mọi công dân đều bình\r\nđẳng, không bị phân biệt đối xử trong việc thực hiện quyền tiếp cận thông tin.\r\nTuy nhiên, không phải mọi thông tin người dân đều được quyền tiếp cận.

Thông tin công dân không được tiếp cận bao gồm: Thông tin\r\nthuộc bí mật Nhà nước; thông tin mà nếu để tiếp cận sẽ gây nguy hại đến lợi ích\r\ncủa Nhà nước, ảnh hưởng xấu đến quốc phòng, an ninh, gây nguy hại đến tính\r\nmạng, cuộc sống hoặc tài sản của người khác.

Thông tin công dân được tiếp cận có điều kiện bao gồm: Thông\r\ntin liên quan đến bí mật kinh doanh được tiếp cận trong trường hợp chủ sở hữu\r\nbí mật kinh doanh đó đồng ý; thông tin liên quan đến bí mật đời sống riêng tư,\r\nbí mật cá nhân được tiếp cận nếu người đó đồng ý; thông tin liên quan đến bí\r\nmật gia đình được tiếp cận nếu các thành viên của gia đình đồng ý.

Luật này có hiệu lực từ ngày 01-7-2018.

Trước khi xả lũ phải thông báo với chính quyền địa phương

Luật Thủy lợi số 08/2017/QH14 của Quốc hội yêu cầu tổ chức, cá nhân trước khi\r\nvận hành xả lũ có trách nhiệm thông báo cho chính quyền địa phương và các cơ\r\nquan có liên quan theo quy trình vận hành được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền\r\nphê duyệt.

Luật nhấn mạnh, việc bảo đảm an toàn cho đập, hồ chứa nước\r\nlà ưu tiên cao nhất trong quản lý, khai thác. Tổ chức, cá nhân khai thác đập,\r\nhồ chứa nước phải có trách nhiệm đánh giá hiện trạng đập trước mùa mưa hàng\r\nnăm. Khi xuất hiện nguy cơ gây mất an toàn đập, phải cứu hộ đập khẩn cấp và báo\r\nngay với cơ quan phòng, chống thiên tai để kịp thời hỗ trợ, ứng cứu, chỉ đạo.

Luật này có hiệu lực từ ngày 01-7-2018.

Gây oan sai, cơ quan Nhà nước phải chủ động xin lỗi

Theo Luật Trách nhiệm bồi thường Nhà nước số 10/2017/QH14, trong 15 ngày từ ngày có văn bản làm căn cứ yêu\r\ncầu bồi thường, cơ quan Nhà nước chủ động thông báo bằng văn bản cho người bị\r\nthiệt hại về việc Nhà nước tổ chức thực hiện phục hồi danh dự.

Việc phục hồi danh dự đối với người bị thiệt hại được thực\r\nhiện bằng các hình thức: Trực tiếp xin lỗi và cải chính công khai tại nơi cư\r\ntrú trong trường hợp người bị thiệt hại là cá nhân hoặc tại nơi đặt trụ sở\r\ntrong trường hợp đối tượng bị thiệt hại là pháp nhân thương mại; đăng báo xin\r\nlỗi và cải chính công khai.

Trường hợp người bị thiệt hại đã chết thì cơ quan Nhà nước\r\nvẫn phải thực hiện đăng báo xin lỗi và cải chính công khai.

Luật này có hiệu lực ngày 01-7-2018.

Các trường hợp được nổ súng quân dụng

Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ\r\nsố 14/2017/QH14 của Quốc hội quy định:

Người thi hành nhiệm vụ độc lập phải cảnh báo bằng hành\r\nđộng, lời nói hoặc bắn chỉ thiên trước khi nổ súng vào đối tượng trong các\r\ntrường hợp: Đối tượng đang sử dụng vũ khí, vũ lực tấn công hoặc chống trả đe\r\ndọa tính mạng, sức khỏe của người thi hành công vụ hoặc người khác; khi biết rõ\r\nđối tượng đang thực hiện hành vi phạm tội nghiêm trọng, rất nghiêm trọng, đặc\r\nbiệt nghiêm trọng…

Trường hợp đối tượng đang sử dụng vũ khí, trực tiếp thực\r\nhiện hành vi khủng bố, giết người, bắt cóc con tin; đối tượng sản xuất, mua\r\nbán, tàng trữ, vận chuyển hoặc tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy trực tiếp\r\nsử dụng vũ khí chống lại việc bắt giữ; đối tượng đang trực tiếp thực hiện hành\r\nvi cướp súng của người thi hành công vụ… thì người thi hành nhiệm vụ được nổ\r\nsúng vào đối tượng không cần cảnh báo.

Luật này có hiệu lực từ ngày 01-7-/2018.

Người đứng đầu cơ quan, tổ chức phải chịu trách nhiệm về nợ\r\ncông

Có hiệu lực từ ngày 01-7-2018, Luật Quản lý nợ công số 20/2017/QH14 của Quốc hội quy định người đứng đầu cơ quan, tổ\r\nchức phải giải trình và chịu trách nhiệm khi để xảy ra vi phạm pháp luật về\r\nquản lý nợ công của cơ quan, tổ chức mình. Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm,\r\nngười đứng đầu cơ quan, tổ chức bị xử lý kỷ luật hoặc bị truy cứu trách nhiệm\r\nhình sự theo quy định của pháp luật.­­­­­­

Luật cũng quy định 3 đối tượng được vay lại vốn vay ODA, vay\r\nưu đãi nước ngoài, gồm: Ủy ban nhân dân cấp tỉnh; đơn vị sự nghiệp công lập và doanh\r\nnghiệp. Các đối tượng này phải có phương án tài chính khả thi được cấp có thẩm\r\nquyền thẩm định.

Theo Luật này, Bộ Tài chính là cơ quan duy nhất được giao\r\nchịu trách nhiệm trong quản lý nợ công./.