Đại thắng mùa Xuân 1975: Sức mạnh Việt Nam, động lực của công cuộc đổi mới

Cuộc\r\n Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975 diễn ra trong 55 ngày đêm \r\nvới tốc độ “một ngày bằng 20 năm”, đỉnh cao là chiến dịch Hồ Chí Minh \r\nlịch sử. Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975 đã đánh dấu sự\r\n trưởng thành của quân đội nhân dân Việt Nam cả về tổ chức lực lượng và \r\nchỉ huy tác chiến hiệp đồng. Thắng lợi oanh liệt đó đã tạo ra bước ngoặt\r\n vĩ đại trong lịch sử dân tộc. Đại hội IV của Đảng (năm 1976) khẳng \r\nđịnh: “… thắng lợi của nhân dân ta trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ,\r\n cứu nước mãi mãi được ghi vào lịch sử dân tộc ta như một trong những \r\ntrang chói lọi nhất, một biểu tượng sáng ngời về sự toàn thắng của chủ \r\nnghĩa anh hùng cách mạng và trí tuệ con người, và đi vào lịch sử thế \r\ngiới như một chiến công vĩ đại của thế kỷ XX, một sự kiện có tầm quốc tế\r\n to lớn và có tính thời đại sâu sắc”(1). Tổng kết lịch sử dân tộc thế kỷ\r\n XX, Đại hội IX của Đảng (năm 2001) một lần nữa khẳng định: Thắng lợi \r\ncủa cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước là một trong ba thắng lợi vĩ đại\r\n của nhân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng trong thế kỷ XX, cùng \r\nvới thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược “đánh \r\nthắng chủ nghĩa thực dân cũ và mới, hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ\r\n nhân dân, thực hiện thống nhất Tổ quốc, đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xã\r\n hội, góp phần quan trọng vào cuộc đấu tranh của nhân dân thế giới vì \r\nhòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội”(2).

Cuộc\r\n Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975 có ý nghĩa lịch sử và tầm vóc \r\nthời đại to lớn, đưa cả nước bước vào kỷ nguyên độc lập dân tộc và chủ \r\nnghĩa xã hội. Sức mạnh Việt Nam làm nên Đại thắng mùa Xuân 1975 đã và \r\nđang là động lực thúc đẩy mạnh mẽ công cuộc đổi mới toàn diện đất nước \r\ndo Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng và lãnh đạo. Đại hội VI của Đảng \r\n(tháng 12-1986) đã đề ra đường lối đổi mới toàn diện đất nước, bao gồm \r\nđổi mới tư duy, đổi mới tổ chức cán bộ, đổi mới phương pháp lãnh đạo và \r\nphong cách công tác. Sau hơn 30 năm đổi mới, dưới sự lãnh đạo sáng suốt \r\ncủa Đảng, sự nỗ lực, phấn đấu không ngừng của các tầng lớp nhân dân, sự \r\nnghiệp đổi mới đã đạt được “những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử” \r\ntrên con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ \r\nnghĩa.

Những\r\n thành tựu to lớn trên tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, \r\nxã hội, an ninh, quốc phòng, đối ngoại, xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước\r\n pháp quyền xã hội chủ nghĩa, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc…\r\n chứng tỏ đường lối đổi mới của Đảng trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin\r\n và tư tưởng Hồ Chí Minh là hoàn toàn đúng đắn và sáng tạo; khẳng định \r\ncon đường đi lên chủ nghĩa xã hội của nước ta là phù hợp với thực tiễn \r\nViệt Nam và xu thế phát triển của lịch sử. Chứng tỏ sức mạnh Việt Nam \r\ntừng làm nên Đại thắng mùa Xuân 1975 được Đảng vận dụng sáng tạo trong \r\ncông cuộc đổi mới với việc phát huy chủ nghĩa yêu nước, tinh thần đại\r\n đoàn kết dân tộc, sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, truyền thống ngoại \r\ngiao độc lập, tự cường và hòa bình.

Chủ nghĩa yêu nước\r\n Việt Nam bắt nguồn từ truyền thống dân tộc, được hun đúc qua hàng ngàn \r\nnăm lịch sử, được Chủ tịch Hồ Chí Minh tổng kết: “Dân ta có một lòng \r\nnồng nàn yêu nước. Đó là một truyền thống quý báu của ta. Từ xưa đến \r\nnay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết \r\nthành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy \r\nhiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước”(3). \r\nTheo Người: “Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý. Có khi được \r\ntrưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy. Nhưng cũng \r\ncó khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm. Bổn phận của chúng ta là\r\n làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày. Nghĩa là \r\nphải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh \r\nthần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu \r\nnước, công việc kháng chiến”(4).

Kế\r\n thừa và phát huy truyền thống yêu nước của dân tộc, Đảng Cộng sản Việt \r\nNam và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đoàn kết lực lượng toàn dân tộc nêu cao \r\nngọn cờ dân tộc làm nên cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945, lãnh đạo \r\nthắng lợi các cuộc kháng chiến oanh liệt chống các thế lực thực dân, đế \r\nquốc mạnh nhất trong thế kỷ XX, thể hiện tập trung trong cuộc Tổng tiến \r\ncông và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, giành độc lập, thống nhất hoàn toàn. \r\nTrong công cuộc đổi mới hiện nay, Đảng chủ trương động viên sức mạnh đại\r\n đoàn kết toàn dân tộc, nêu cao chủ nghĩa yêu nước thực hiện thắng lợi \r\nmục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Chủ nghĩa yêu nước truyền \r\nthống được phát triển, bổ sung những nội dung mới. Yêu nước là phấn đấu \r\nvì sự cường thịnh của Tổ quốc, thoát khỏi tình trạng nước nghèo, kém \r\nphát triển, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. \r\nYêu nước là ra sức học tập, lao động, làm việc với chất lượng, hiệu quả \r\ncao nhất, thiết thực nhất, là không tham nhũng, lãng phí, là thật sự vì \r\nnước, vì dân. Yêu nước là phấn đấu vì mục tiêu: dân giàu, nước mạnh, dân\r\n chủ, công bằng, văn minh. Yêu nước là sẵn sàng chiến đấu, hy sinh vì \r\nđộc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, vùng trời, biển, \r\nđảo của Tổ quốc.

Đại đoàn kết dân tộc\r\n là một truyền thống vô cùng quý báu của dân tộc Việt Nam. Chủ tịch Hồ \r\nChí Minh tổng kết: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết/Thành công, thành \r\ncông, đại thành công”(5). Nhờ phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân \r\ntộc, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh đạo thành công cuộc Cách mạng \r\nTháng Tám năm 1945, chiến thắng thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, để\r\n rồi Mc Namara, nguyên Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ thời kỳ chiến tranh ở\r\n Việt Nam đã rút ra bài học: “Sức mạnh sâu thẳm nhất của một dân tộc \r\nkhông nằm ở mũi nhọn quân sự mà ở sự đoàn kết của họ”(6).

Trong\r\n công cuộc đổi mới toàn diện, xây dựng và phát triển đất nước theo con \r\nđường xã hội chủ nghĩa, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn đề cao chiến lược \r\nđại đoàn kết toàn dân tộc. Phát huy sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc trên \r\nnhững nguyên tắc cơ bản. Lấy mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam xã hội \r\nchủ nghĩa, hòa bình, độc lập, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, dân giàu, \r\nnước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh làm điểm tương đồng. Xóa bỏ mặc \r\ncảm, định kiến về quá khứ, thành phần giai cấp, chấp nhận những điểm \r\nkhác nhau nhưng không trái với lợi ích chung của dân tộc. Đề cao tinh \r\nthần dân tộc, truyền thống nhân nghĩa, khoan dung, tăng cường đồng thuận\r\n xã hội. Đại đoàn kết toàn dân tộc phải dựa trên cơ sở giải quyết hài \r\nhòa quan hệ lợi ích giữa các thành viên trong xã hội.

Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng\r\n được thể hiện và khẳng định trong Cách mạng Tháng Tám và chiến tranh \r\ncách mạng, nổi bật trong Đại thắng mùa Xuân: Đảng là nhân tố quyết định \r\nmọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam.

Những\r\n thành tựu nổi bật trong công cuộc đổi mới vừa qua của đất nước chứng tỏ\r\n Đảng không chỉ phát huy sức mạnh trong cách mạng dân tộc dân chủ nhân \r\ndân, khởi nghĩa vũ trang và chiến tranh cách mạng mà vươn lên lãnh đạo \r\ncông cuộc đổi mới đất nước, xây dựng kinh tế, xã hội, đưa đất nước từng \r\nbước vững chắc đi lên con đường chủ nghĩa xã hội. Muốn công cuộc đổi mới\r\n sớm đưa nước ta trở thành nước công nghiệp hóa theo hướng hiện đại cần \r\nphải xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo, \r\ncầm quyền, sức chiến đấu của Đảng và vai trò tiên phong, gương mẫu của \r\nđảng viên trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh.

Năng\r\n lực lãnh đạo, sức chiến đấu và sự trong sạch, vững mạnh của Đảng là \r\nnhân tố quyết định thắng lợi sự nghiệp đổi mới. Trên nền tảng tư tưởng \r\nlà chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, thường xuyên chăm lo xây\r\n dựng Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức, đạo đức; phát \r\nhuy bản lĩnh, phẩm chất, trí tuệ của Đảng, vai trò tiên phong, gương mẫu\r\n của cán bộ, đảng viên. Kiên quyết ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, lãng \r\nphí, quan liêu và sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống \r\ncủa một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, những biểu hiện “tự diễn \r\nbiến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ. Tiếp tục đổi mới tư duy lý luận, \r\nphương thức lãnh đạo, phương thức cầm quyền của Đảng. Nâng cao năng lực \r\nhoạch định đường lối, chính sách trên cơ sở nâng cao năng lực tổ chức \r\nthực tiễn, nghiên cứu lý luận; chỉ đạo chặt chẽ, hiệu quả việc tổ chức \r\nthực hiện đường lối, quan điểm, chủ trương của Đảng. Củng cố quan hệ mật\r\n thiết giữa Đảng với nhân dân.

Tập\r\n trung rà soát, bổ sung xây dựng mới và chỉ đạo quyết liệt, hệ thống các\r\n nhiệm vụ, giải pháp để tiếp tục thực hiện có hiệu quả Nghị quyết Trung \r\nương 4 khóa XII về “tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, \r\nđẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những \r\nbiểu hiện “tự diễn biến’, “tự chuyển hóa” trong nội bộ”(7), tạo \r\nchuyển biến rõ nét trong công tác xây dựng Đảng, đặc biệt là công tác tổ\r\n chức cán bộ, nâng cao niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân đối \r\nvới Đảng.

Ngoại giao độc lập, tự cường và hòa bình, thân thiện với các nước trên thế giới\r\n là truyền thống của ông cha, được hình thành ngay từ khi giành độc lập \r\nnăm 938 với chiến thắng trên sông Bạch Đằng do Ngô Quyền lãnh đạo. Chính\r\n sách ngoại giao xuyên suốt của nước Đại Việt là kiên quyết bảo vệ độc \r\nlập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, giữ vững an ninh biên giới, nêu cao ý\r\n thức tự cường và khẳng định vị thế của quốc gia dân tộc.

Ngoại\r\n giao cách mạng Việt Nam đã kế thừa truyền thống ngoại giao của dân tộc \r\ntrong lịch sử và được phát triển phong phú, sáng tạo theo đường lối đối \r\nngoại của Đảng và tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh, nổi bật trong cuộc \r\nkháng chiến chống Mỹ cứu nước, đặc biệt trong Đại thắng mùa Xuân 1975 \r\nvới chủ trương kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại.

Trong\r\n công cuộc đổi mới toàn diện đất nước từ năm 1986, cùng với đổi mới \r\nchính sách, pháp luật về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, quốc \r\nphòng, an ninh, Đảng và Nhà nước đổi mới mạnh mẽ chính sách và hoạt động\r\n đối ngoại. Đường lối đối ngoại của Đảng và chính sách ngoại giao Nhà \r\nnước, ngoại giao nhân dân không ngừng phát triển đáp ứng chính sách đối \r\nnội, phát triển đất nước, phù hợp với xu thế toàn cầu hóa, hợp tác và \r\nhội nhập quốc tế. Đảng và Nhà nước triển khai đồng bộ, toàn diện hoạt \r\nđộng đối ngoại, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế. Đánh giá những \r\nthành tựu công tác đối ngoại trong nhiệm kỳ Đại hội XI (2010 - 2015), \r\nVăn kiện Đại hội XII của Đảng khẳng định những thành tựu quan trọng, nổi\r\n bật: Thứ nhất, “môi trường hòa bình thuận lợi cho phát triển, độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ tiếp tục được giữ vững”. Thứ hai,\r\n “quan hệ đối ngoại được mở rộng và ngày càng đi vào chiều sâu. Quan hệ \r\nvới các nước láng giềng và các nước trong ASEAN được củng cố”. Thứ ba,\r\n “hội nhập quốc tế được đẩy mạnh, góp phần quan trọng vào việc tăng \r\ncường nguồn lực cho phát triển, thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa \r\nđất nước”. Thứ tư, “chủ động, tích cực tham gia các công việc \r\nchung của cộng đồng quốc tế, các diễn đàn, tổ chức khu vực và quốc tế, \r\nnâng cao vị thế của đất nước”. Thứ năm, “đối ngoại của Đảng, \r\nngoại giao nhà nước và ngoại giao nhân dân được triển khai đồng bộ, có \r\nbước phát triển mới”(8). Trên tinh thần đó, Đại hội XII của Đảng xác \r\nđịnh: “Nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại, chủ động hội nhập quốc tế,\r\n giữ vững môi trường hòa bình và tạo điều kiện thuận lợi để phát triển \r\nđất nước”(9).

Tận dụng cơ hội, thu được nhiều thành tựu quan trọng

Phát\r\n huy sức mạnh Việt Nam trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân \r\n1975, sau hơn 30 năm đổi mới, hội nhập quốc tế, gia nhập Tổ chức Thương \r\nmại thế giới (WTO) năm 1996 và gần đây là tham gia Hiệp định Đối tác \r\nXuyên Thái Bình Dương Toàn diện và Tiến bộ (CPTPP), Việt Nam đã tận dụng\r\n được cơ hội và thu được nhiều thành tựu quan trọng.

Một là,\r\n mở rộng thị trường xuất nhập khẩu và đối tác thương mại. Tính đến năm \r\n2010, Việt Nam đã có quan hệ thương mại, đầu tư với khoảng 230 nước và \r\nvùng lãnh thổ, thương mại quốc tế của Việt Nam tăng trưởng khá ngoạn \r\nmục. Cơ cấu các mặt hàng xuất khẩu cũng có sự chuyển dịch mạnh theo \r\nhướng tỷ lệ các nông sản thô, nguyên nhiên liệu giảm mạnh và tỷ lệ các \r\nmặt hàng công nghiệp và chế biến tăng. Xuất hiện một số doanh nghiệp \r\nhoạt động trong lĩnh vực công nghệ cao như: viễn thông, sản xuất linh \r\nkiện điện tử, dịch vụ ngân hàng bảo hiểm có đẳng cấp quốc tế. Điều này \r\ncho thấy, quá trình hội nhập kinh tế quốc tế góp phần thúc đẩy sự chuyển\r\n dịch cơ cấu kinh tế của Việt Nam trong thời gian qua theo hướng công \r\nnghiệp hóa ngày càng cao hơn.

Đến\r\n năm 2015, Việt Nam có quan hệ ngoại giao với 185 nước trong số 193 nước\r\n thành viên Liên hợp quốc, thiết lập quan hệ “đối tác chiến lược” với 13\r\n nước, quan hệ “đối tác chiến lược” trên một số lĩnh vực với 2 nước, \r\nquan hệ “đối tác toàn diện” với 11 nước (10).

Hai là,\r\n bổ sung hệ thống pháp luật và hoàn thiện thể chế kinh tế. Với sự ra đời\r\n Luật đầu tư nước ngoài, từng bước điều chỉnh luật lệ, cơ chế, chính \r\nsách, Việt Nam đã và đang tạo lập môi trường pháp lý cho môi trường đầu \r\ntư, kinh doanh. Môi trường đầu tư được cải thiện đáng kể, ngày càng \r\nthuận lợi hơn đối với các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Ba là,\r\n tiếp thu công nghệ mới và đào tạo nguồn nhân lực. Hội nhập kinh tế quốc\r\n tế đã tạo cơ hội và động lực cho các doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận, áp\r\n dụng những thành tựu mới nhất của khoa học - công nghệ. Nhiều công nghệ\r\n hiện đại, dây chuyền sản xuất tiên tiến được áp dụng, tạo ra bước phát \r\ntriển mới trong các ngành sản xuất. Quá trình hội nhập kinh tế quốc tế \r\ncũng góp phần đào tạo cán bộ trên nhiều lĩnh vực. Hàng vạn lao động trực\r\n tiếp, cán bộ kỹ thuật, cán bộ quản lý,… được đào tạo và trưởng thành có\r\n thể tiếp cận và chuyển giao thành công các công nghệ nước ngoài đầu tư \r\nvào Việt Nam.

Bốn là,\r\n từng bước đưa doanh nghiệp và cả nền kinh tế bước vào môi trường cạnh \r\ntranh. Hội nhập kinh tế quốc tế buộc các doanh nghiệp Việt Nam phải đối \r\ndiện với sự cạnh tranh ở cả thị trường trong nước lẫn ngoài nước, sức ép\r\n này buộc nhiều doanh nghiệp Việt Nam phải đổi mới công nghệ, đổi mới \r\nquản lý, nâng cao năng suất và chất lượng, xây dựng thương hiệu để không\r\n ngừng vươn lên trong cạnh tranh để tồn tại và phát triển, hiện nay, \r\nnhiều mặt hàng của Việt Nam được đánh giá có sức cạnh tranh quốc tế, một\r\n số doanh nghiệp đã đầu tư hoạt động ở nước ngoài như: Viettel, Petro \r\nVietnam, Hoàng Anh Gia Lai, cà phê Trung Nguyên, Vinamilk,…

Năm là,\r\n duy trì được tốc độ tăng trưởng kinh tế khá cao và tương đối ổn định, \r\ngóp phần cải thiện đời sống của nhân dân. Thu nhập bình quân đầu người \r\ntrước đây chưa đến 100 USD (năm 1990), đạt 640 USD năm 2005, năm 2010 \r\nđạt 1.168 USD. Đến Đại hội XII của Đảng, “tốc độ tăng Tổng sản phẩm \r\ntrong nước (GDP) bình quân 5 năm đạt trên 5,9%/năm. Quy mô và tiềm lực \r\ncủa nền kinh tế tiếp tục tăng lên, GDP năm 2015 đạt 193,4 tỷ USD, bình \r\nquân đầu người khoảng 2.109 USD(11). Đánh giá những thành tựu trong hội \r\nnhập quốc tế những năm 2010 - 2015, Văn kiện Đại hội XII của Đảng khẳng \r\nđịnh: “Hội nhập quốc tế được đẩy mạnh, góp phần quan trọng vào việc tăng\r\n cường nguồn lực cho phát triển, thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa\r\n đất nước”(12).

Sáu là,\r\n góp phần củng cố hệ thống chính trị - an ninh - quốc phòng ở Việt Nam. \r\nHội nhập kinh tế quốc tế đã đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế -\r\n nền tảng của hệ thống chính trị, xã hội, giúp củng cố hệ thống chính \r\ntrị và nâng cao uy tín, vai trò của Đảng và Nhà nước, làm cho vị thế và \r\nvai trò quốc tế của Việt Nam được tăng cường”. Mặt khác, hội nhập kinh \r\ntế quốc tế tạo nền tảng để bảo đảm an ninh và quốc phòng, tạo điều kiện \r\ntốt hơn để thực hiện các chương trình xã hội như xóa đói, giảm nghèo, \r\nphát triển vùng sâu, vùng xa.

Bản\r\n lĩnh và trí tuệ của dân tộc Việt Nam trong cuộc Tổng tiến công và nổi \r\ndậy mùa Xuân 1975 bước đầu đã được kế tục, phát huy và phát triển trong \r\ncông cuộc đổi mới. Đó là cơ sở để chúng ta tin rằng, tinh thần chiến \r\nthắng 30-4 lịch sử cũng là tinh thần và ý chí của toàn Đảng, toàn quân \r\nvà toàn dân ta tiến lên giành những thành tựu to lớn hơn nữa trong sự \r\nnghiệp đổi mới, thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công \r\nbằng, văn minh./.

---------------------

(1) Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đảng toàn tập, t. 37, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2004, tr. 471

(2) Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2001, tr. 63

(3) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, t. 7, tr. 38

(4) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, t. 7, tr. 38 - 39

(5) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, t. 13, tr. 119

(6) Robert S. Mc Namara: Nhìn lại quá khứ: Tấn thảm kịch và những bài học về Việt Nam, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, tr. 316

(7) Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương khóa XII, Văn phòng Trung ương Đảng, Hà Nội, 2016, tr. 19

(8) Tạp chí Thông tin Đối ngoại, số 3-2016, tr. 20 - 21

(9) Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Văn phòng Trung ương Đảng, Hà Nội, 2016, tr. 313

(10) Bộ Ngoại giao 70 năm xây dựng và phát triển (1945 - 2015), Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2015, tr. 345

(11) Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Văn phòng Trung ương Đảng, Hà Nội, 2016, tr. 225