Ðiện\r\n Biên Phủ những ngày đầu tháng 5 trở nên đông đúc và náo nhiệt hơn. Dưới\r\n cái nắng chói chang, từng đoàn người, xe từ khắp muôn phương đổ về thăm\r\n những di tích lịch sử của 64 năm về trước, như đồi A1, C1, D1, rừng \r\nMường Phăng, hầm De Castries… Nơi mà 64 năm về trước quân và dân ta đã \r\nlàm nên chiến thắng vang dội đi vào lịch sử 5 châu, chấn động địa cầu. \r\nHòa trong dòng người tấp nập đó là những màu xanh áo lính đã bạc theo \r\nthời gian. Những mái tóc bạc tìm về dâng hương tưởng nhớ đồng chí, đồng \r\nđội mình, để tri ân những cái chết đã hóa thành bất tử. 64 năm sau chiến\r\n dịch Ðiện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, thời gian đã\r\n làm cho mảnh đất đầy đạn bom hồi sinh trù phú nhưng chẳng thể nào làm \r\nphai mờ được ký ức về những năm tháng kháng chiến hào hùng. Những chàng \r\ntrai đôi mươi, tràn đầy nhiệt huyết cách đây 64 năm từng góp phần làm \r\nnên chiến thắng lịch sử nay đã là các cựu chiến binh chấp chới trăm \r\ntuổi. Nhưng ở họ vẫn đầy ắp những ký ức không thể nào quên về trận chiến\r\n lịch sử Ðiện Biên Phủ hào hùng của dân tộc, đặc biệt cứ mỗi độ vào \r\nnhững ngày tháng 5 lịch sử này.

Lá cờ “Quyết chiến, quyết thắng” của Quân đội Nhân dân Việt Nam tung bay trên nóc hầm Tướng De Castries. Ảnh tư liệu

Cái\r\n duyên đã đưa chúng tôi gặp được ông Phạm Bá Miều - một trong những \r\nngười còn sống sau chiến dịch Ðiện Biên Phủ, hiện trú tại tổ dân phố 16,\r\n phường Tân Thanh (TP. Ðiện  Biên Phủ). Ðôi mắt đã mờ, bước chân đã \r\nchậm, chàng trai trẻ Phạm Bá Miều năm nào nay đã 87 tuổi đời và 63 năm \r\ntuổi Ðảng. Thế nhưng khi hỏi đến chiến dịch Ðiện Biên Phủ, ông Miều vẫn \r\nnhớ như in những kỷ niệm về cuộc đời binh nghiệp. Với ông những ký ức \r\nmột thời hoa lửa ấy mãi mãi trường tồn với thời gian và không bao giờ \r\nphai. Ðó là năm 1949, vừa tròn 19 tuổi, thanh niên Phạm Bá Miều rời quê \r\nlúa Thái Bình lên đường tập kết ra Cao Bằng và được phân công vào Ðại \r\nđội 13, Tiểu đoàn 8, Trung đoàn 65, Sư đoàn 312. Sau khi được huấn luyện\r\n bài bản, năm 1950, ông được chuyển sang Trung đoàn 174, Sư đoàn 316 để \r\ntham gia chiến đấu và giữ chức vụ Tiểu đội trưởng. Ðến tháng 2/1954, đơn\r\n vị ông được lệnh kéo về khu Tà Lèng, thuộc huyện Ðiện Biên, tỉnh Lai \r\nChâu cũ (nay là tỉnh Ðiện Biên) để chuẩn bị cho chiến dịch Ðiện Biên \r\nPhủ.

Là\r\n người tham gia từ đầu đến cuối chiến dịch Ðiện Biên Phủ. Mỗi trận đánh \r\nđối với ông là một kỷ niệm không bao giờ quên. Nhưng có lẽ trận đánh \r\nchiếm Ðồi A1 là để lại nhiều kỷ niệm hơn bao giờ hết. Theo lời kể của \r\nông Miều: Nhiệm vụ của đơn vị ông lúc đó là vừa chiến đấu vừa kiến trúc \r\ncông sự, đắp ụ, đào giao thông hào từ Tà Lèng xuống Ðồi A1 - Sở Chỉ huy \r\ncủa địch. Ðặc biệt, đào đường hầm ngầm từ chân Ðồi A1 vào Sở Chỉ huy của\r\n địch để đặt khối bộc phá. Lúc đó, Ðiện Biên đang là mùa mưa, bầu trời \r\nxám xịt, mưa tầm tã, nhưng hàng trăm chiến sĩ vẫn thay nhau đào hầm \r\nngầm. Ðất ở Ðồi A1 rất cứng, dụng cụ chỉ có cuốc chim và xẻng gấp thô sơ\r\n nên tiến độ bị chậm. Theo kế hoạch, trong 7 ngày phải hoàn thành nhưng \r\nphải mất 12 ngày mới hoàn thành đường hầm ngầm đặt khối bộc phá nặng \r\n960kg. Trong quá trình đào hầm, nhiều chiến sĩ đã hy sinh vì bị ngạt \r\nkhí. Song với ý chí kiên cường bất khuất, cuối cùng một chiến hào áp sát\r\n hầm ngầm địch đã hoàn thành. Thuốc nổ được đóng thành từng bao 20kg để \r\ndễ vận chuyển vào điểm tập kết. Ðúng 20 giờ 30 phút ngày 6/5/1954, khối \r\nbộc phá 960kg thuốc nổ được châm ngòi, phá sập toàn bộ hệ thống hầm \r\nngầm, chúng ta chiếm toàn bộ cứ điểm A1 chỉ trong vài tiếng đồng hồ. Ðây\r\n cũng là mệnh lệnh tấn công đợt cuối cùng, tiêu diệt toàn bộ tập đoàn cứ\r\n điểm Ðiện Biên Phủ”.

Khi về già, cựu chiến binh Phạm Bá Miều vẫn thường xuyên theo dõi tin tức qua báo chí.

Trong\r\n chiến dịch Ðiện Biên Phủ mỗi đơn vị mỗi nhiệm vụ khác nhau, người thì \r\ntrực tiếp cầm súng chiến đấu, cũng có người dù không cầm súng nhưng góp \r\nphần quan trọng không kém làm nên chiến thắng “lừng lẫy năm châu, chấn \r\nđộng địa cầu”. Ðến nay, đã là 64 năm kể từ khi chiến dịch Ðiện Biên Phủ \r\nthắng lợi, thời gian qua đi, mọi thứ đã đổi thay nhiều nhưng kí ức về \r\ntrận đánh Ðiện Biên Phủ hào hùng chưa bao giờ phai mờ trong tâm trí của \r\nông Bùi Văn Ðáp, phường Mường Thanh (TP. Ðiện Biên Phủ) - lực lượng quân\r\n y đường hầm. Trong chiến dịch Ðiện Biên Phủ, ông Ðáp là y tá trưởng phụ\r\n trách Khu Trung thương - Ðội điều trị ÐT3, trực tiếp tham gia điều trị \r\ncác chiến sĩ bị thương. Thấm thoát, đến nay đã bước sang 91 tuổi, ông là\r\n người lính quân y đường hầm duy nhất trong chiến dịch Ðiện Biên Phủ còn\r\n ở lại trên mảnh đất Ðiện Biên. Nhớ lại những tháng ngày tham gia chiến \r\ndịch, ông Bùi Văn Ðáp, cho biết: Hàng ngày, cứ 2 giờ chiều, chúng tôi \r\nphải làm danh sách chuyển thương binh từ đây về tuyến sau. Ðến 5 giờ \r\nchiều, lại nhận thương binh ở mặt trận mới về. Trung bình một đêm khoảng\r\n 100 thương binh được chuyển vào khu để điều trị. Ðặc biệt, thời gian \r\ncuối tháng 4, đầu tháng 5/1954 trời mưa nhiều, đường lầy lội. Các thương\r\n binh từ mặt trận được chuyển về đến nơi thường lấm lem bùn đất, rất khó\r\n khăn trong công tác cứu thương. Vì vậy, các đồng chí hộ lý phải vệ sinh\r\n sạch sẽ, sau đó chúng tôi mới bắt đầu công tác cứu thương. Khi ấy, bệnh\r\n nhân thì nhiều mà lực lượng quân y lúc đó chỉ có khoảng 50 người. Bởi \r\nvậy việc chăm sóc phải dựa vào sự giúp đỡ của lực lượng dân công. Trong \r\n56 ngày đêm diễn ra chiến dịch, lực lượng quân y, luôn phải làm việc \r\nkhông ngơi tay suốt ngày đêm, có những lúc quên ăn, quên ngủ, liên tục \r\nmổ, thay băng, cầm máu... vậy mà rất nhiều chiến sĩ ra đi ngay trên bàn \r\nmổ. Dẫu rằng cái chết là điều tất yếu, nhất là trong chiến đấu lại trở \r\nthành quá đỗi bình thường, nhưng không ít nước mắt đã rơi trên khuôn mặt\r\n những chiến sĩ quân y mà đến bây giờ không thể nào quên”.

64\r\n năm đã qua đi nhưng ký ức hào hùng của những ngày đó vẫn còn in đậm mãi\r\n trong tâm trí của những cựu chiến binh như ông Miều, ông Ðáp... và cũng\r\n như tất cả người dân Ðiện Biên nói riêng, cả nước nói chung. Chắc chắn,\r\n hình ảnh lá cờ “Quyết chiến, quyết thắng” tung bay trên nóc hầm De \r\nCastries sẽ không bào giờ phai mờ trong thế hệ những cán bộ, chiến sĩ và\r\n nhân dân đã từng có mặt và chứng kiến giây phút hào hùng khi xưa. Những\r\n thế hệ công dân sinh sau ngày 7/5/1954, dù không được trực tiếp chứng \r\nkiến những giây phút hào hùng đó nhưng vẫn cảm nhận được niềm tự hào từ \r\ncác thế hệ cha anh và sẽ luôn ghi nhớ, biết ơn những chiến sĩ đã ngã \r\nxuống, anh dũng hy sinh vì nền độc lập, tự do của dân tộc. Giờ đây chiến\r\n tranh đã lùi xa, khó có thể phác họa lại được hành trình đầy gian khó \r\nvà những hy sinh to lớn mà vẻ vang, chói lọi quân và dân ta năm xưa. \r\nNhưng những câu chuyện, những hồi ức của các cựu chiến binh như một minh\r\n chứng sống động, chân thực nhất để thế hệ hôm nay và mai sau mãi mãi \r\nghi nhớ, tri ân và không bao giờ quên./.