Ở khắp cánh đồng những ngày tháng 7 này phủ một màu vàng\r\ntrĩu hạt, hứa hẹn một vụ mùa bội thu. Dưới cái nắng chiều oi ả, cùng với các hộ\r\nkhác trong bản, gia đình bà Lò Thị Thành ở bản Quan Chiên đang nhanh tay thu\r\nhoạch những diện tích lúa còn lại trên đất bán ngập. Do hầu hết trước đây đời\r\nsống của bà con chủ yếu phụ thuộc vào nông nghiệp nên không thể tách rời với\r\nđồng ruộng. Từ vùng đất sản xuất cũ bạc màu, gia đình bà Thành được giao 1.600m²\r\nđất bán ngập, sau mỗi mùa nước rút để lại một lớp phù sa bám đọng phì nhiêu,\r\nmàu mỡ lại phù hợp với thời gian mùa vụ. Bởi vậy khi canh tác cây lúa trên diện\r\ntích này gia đình bà không phải tốn nhiều công sức chăm sóc cây trồng mà chỉ\r\ncần phòng trừ sâu bệnh và bón phân cân đối để cây lúa không  quá tốt cây mà lại cho năng suất cao. Nhờ lựa\r\nchọn được cơ cấu giống hợp lý nên  năm\r\nnào cũng vậy trên diện tích này  chỉ gieo\r\n1 vụ nhưng gia đình bà Thành vẫn đảm bảo được lương thực  ăn  đến\r\nvụ này  của năm sau. Riêng năm nay trên\r\ndiện tích này gia đình bà thu được 1,2 tấn.

Anh Lường Văn Hoàn, Trưởng bản Nậm Cản phường Na Lay, T.X\r\nMường Lay cho biết: Sau khi TĐC thủy điện Sơn La, bản Nậm  Cản phường Na Lay được giao  10ha diện tích đất bán ngập để chia cho 79 hộ\r\nTĐC nông nghiệp, trong đó có hơn 3 ha sản xuất lúa 2 vụ còn lại chỉ sản xuất\r\nđược 1 vụ do bị ngập nước. Tại các cuộc họp, Ban chi ủy chị bộ, chính quyền và\r\ncác đoàn thể bản Nậm Cản đã vận động, hướng dẫn bà con tận dụng lợi thế từ hồ\r\nThủy điện Sơn La, vì thế năm nào cũng vậy trên diện tích được giao này các hộ\r\ngia đình trong bản đều đảm bảo được lương thực tại chỗ. Nhờ có diện tích lúa\r\nbán ngập mà đời sống của bà con nhân dân trong bản cũng được khấm khá hơn, đời\r\nsống ngày càng ổn định.

Hiệu quả từ sản xuất trên đất bán ngập đã góp phần để\r\ncuộc sống người dân ngày càng ổn định hơn sau TĐC, xong do bị phụ thuộc vào\r\ntiến trình tích nước và rút nước của hồ thủy điện nên người dân không chủ động\r\nđược mùa vụ. Do đó, vụ chiêm năm nay trên diện tích đất bán ngập bà con xuống\r\ngiống trái vụ, chính vì vậy nên cũng phần \r\nnào ảnh hưởng đến năng suất và sản lượng.  Vụ này xã Lay Nưa thị xã Mường Lay có 28ha\r\nlúa bán ngập cho thu hoạch, qua định sản thì năng suất đạt 52,8 tạ/ha, sản lượng đạt 145,8 tấn, giảm 4% so với cùng\r\nkỳ năm trước. Nguyên nhân do chậm thời vụ nên sâu bệnh hại phát triển, nhất là\r\nbệnh lùn sọc đen, bệnh bạc lá ở phần lớn diện tích lúa bắc thơm số 7, bọ\r\nxít  đen gây hại thời điểm lúa trổ bông,\r\nhơn nữa cơ cấu giống cũng phải lựa chọn phần lớn là giống ngắn ngày để đảm bảo\r\nđủ thời gian cho người dân được thu hoạch, tránh tình trạng nước dâng khi lúa\r\nchưa kịp chín.

Vụ chiêm muộn năm nay, toàn thị xã có 60ha đất bán ngập\r\nđược người dân đưa vào sản xuất, trong đó chủ yếu là cấy lúa. Tuy nhiên, theo\r\nđánh giá của cơ quan chuyên môn thì trong 3 năm trở lại đây, việc tích nước\r\nlòng hồ thủy điện Sơn La trên địa bàn thị xã Mường Lay luôn có những biến động\r\nvà sớm hơn từ khoảng 10 đến 20 ngày so với trước đây. Điều này đã ảnh hưởng\r\nkhông nhỏ đến việc canh tác lúa mùa trên vùng đất bán ngập và chuyện thu hoạch\r\nsớm khi lúa vẫn còn xanh là chuyện đã từng xảy ra. Ông Trần Văn Ngạn -  Phó trưởng Phòng Kinh tế thị xã Mường Lay cho\r\nbiết: Để giúp người dân canh tác bền vững trên đất bán ngập, thị xã Mường Lay\r\nđã đưa ra nhiều giải pháp khuyến khích người dân đa dạng các loại cây trồng\r\nngắn ngày, phù hợp với thời điểm tích nước của lòng hồ thủy điện Sơn La, đồng\r\nthời thường xuyên cập nhật tiến độ tích nước để khuyến cáo người dân xuống các\r\nloại giống ngắn ngày để đảm bảo được thu hoạch trước khi nước dâng.

Mặc dù còn có những khó khăn và thách thức, song với\r\nnhững giải pháp cùng định hướng đã được thị xã Mường Lay xác định cùng với sự\r\nnăng động, tích cực lao động sản xuất của người dân, thị xã Mường Lay sẽ sớm\r\ngiải quyết được vấn đề thiếu đất phục vụ sản xuất, canh tác hiệu quả và năng\r\nsuất trên đất bán ngập góp phần ổn định cuộc sống người dân tái định cư theo\r\nhướng bền vững./.